3
min read
A- A+
Pročitano

Godina od taksi Prištine: Dijalog mrtav, šteta stotine miliona eura

09/11/2019 - 14:28
Autor:Fos Media
90 pregleda

Godinu je otkako su na snagu stupile takse Prištine na srpsku robu najprije u iznosu od 10 odsto, a kroz 12 dana i cijelih 100 odsto. Ta mjera nanijela je veliku ekonomsku štetu sa obje strane administrativne linije, ali još više – političku, budući da je blokirala dijalog Beograda i Prištine.

Foto

izvor: Kossev

Priština se na taj potez odlučila nakon što je pretrpjela fijasko odbijanjem članstva u Interpolu, na zasijedanju Generalne skupštine te međunarodne policijske organizacije, u Dubaiju.

Iako su ekonomski efekti znatni, jasno je od početka da nije riječ o ekonomskoj, već o par erkselans političkoj mjeri. Ideja je bila da se Beograd primora da zaustavi “kampanju” Beograda za povlačenje priznanja samoproglašene kosovske nezavisnosti, ali je tokom ovih godinu dana takva diplomatska aktivnost Srbije dala rezultat u vidu 15 zemalja koje su povukle priznanje Kosova.

Takse su, međutim, blokirale dijalog, ali je Priština ostala uporna, iako su Brisel i Vašington najprije, a potom i i gotovo cijela međunarodna zajednica, tražili njihovo ukidanje, očekujući, istovremeno, da Beograd zaustavi napore na povlačenju priznanja.

Bivši kosovski premijer, Ramuš Haradinaj, poručio je prije neki dan svom mogućem nasljedniku Aljbinu Kurtiju da bi ukidanje te mjere prema Beogradu, bez prethodnog priznanja kosovske nezavisnosti, bila “katastrofalna politička greška”.

Kurti ovih dana poručuje da od taksi ne odustaje, šta više – najavljuje reciprocitet u odnosima s Beogradom, te očekuje ne samo obustavljanje aktivnosti na povlačenju priznanja, već, kako najavljuje, niz drugih stvari.

Na terenu svakodnevnice, šteta koju trpe građani sa obje strane administrativne linije je vidljiva, posebno kad je riječ o Srbima sa sjevera Kosova, koji su ostali bez niza proizvoda iz centralne Srbije, kojima su se do tada snabdijevali, iako se država organizovala i nastojala da umanji štetu.

Nakon devet mjeseci od uvodjenja te mjere iz centralne Srbije na kosovsku teritoriju je isporučeno manje robe u vrijednosti od 280.800.000 eura, a danas je taj iznos značajno veći.

Na dnevnom nivou to je iznos od 1.075.000 eura.

Do uvođenja taksi iz centralne Srbije na kosovskom tržištu plasirano je robe u vrijednosti 440 miliona eura godišnje, a u ovoj godini bi taj iznos vjerovatno premašio pola miliona eura.

Uprkos tome, Beograd nije pribjegao kontramjerama samo zbog sudbine ljudi koji žive na kosovskoj teritoriji, jer teško bi bilo naći mjeru koja bi mogla da pogodi jednu etničku zajednicu.

Tim Međunarodnog monetarnog fonda koji je u međuvremenu boravio u Prištini, ocijenio je da su uvedene takse povećale cijenu potrošačke korpe građana na cijeloj kosovskoj teritoriji, naročito prehrambenih proizvoda, što je uticalo na domaćinstva sa nižim prihodima.

I predsjednik kosovske Privredne komore, Safet Grdžaljiju je ranije izjavio da zbog uvedenih taksi na robu iz centralne Srbije najveći gubitak trpi Kosovo, precizirajući da bi svi srpski proizvodi mogli da se zamijene proizvodima iz EU, ali, kako je dodao, niko danas ne govori o tome da je mudrost poslovanja imati što manje troškove.

“Ako jedan kamion bilo koje sirovine uvezemo iz Srbije – najviša cijena je 500 eura, a za istu robu iz Italije ili Njemačke transport je 2.800 eura, pa se postavlja pitanje ko je tu direktno pogođen. To su proizvodjači. Ako je proizvođač pogođen to direktno utiče na potrošača i konkurentsku sposobnost u regionu”, rekao je tada Grdžaljiju.

Protest: Zatvoreno 150 radnji

Ministar trgovine Rasim Ljajić ocijenio je da je zbog poteza Prištine da uvede takse od 100 odsto na srpsku robu, dijalog “mrtav”.

Ljajić je istakao da će u četiri kosovske opštine oko 150 radnji biti zatvoreno, kao i nekoliko apoteka i ugostiteljskih objekta, što je, kako je naglasio, jedna vrsta protesta.

“To je nastavak protesta nakon uvođenja taksi kako bi se dokazala besmislenost tog poteza da u 21. vijeku imate situaciju da podižete barijere u trgovini između gradova i duž različitih prostora”, rekao je Ljajić za TV Pink, ukazujući da se to dogodilo “u vrijeme kada se svi zalažemo za stvaranje zajedničkog ekonomskog prostora, za ukidanje carina i vancarinskih barijera”.

Ocijenio je da je to korak “koji nas vraća unazad, koji sprečava trgovinu i koji ne šteti samo ekonomskoj privredi Srbije, već i privredi Kosova”.

Kako navodi Ljajić, uvođenje taksi od 100 odsto je besmislen potez koji nije uveden iz ekonomskih, već iz političkih razloga i na koji je na kraju doveo do prestanka političkog dijaloga, koji je uz sve poteškoće davao neke rezultate, a sada je “mrtav”.

“U Prištini su vidjeli da nema tog autoriteta koji ima snage da povuče potez i natjera ih da ukinu takse, SAD imaju druge prioritete, jer ne stoji zapadni Balkan tako visoko na ljestvici prioriteta velikih sila i zato je Priština i shvatila da može da se ovako ponaša. Haradinaju će sve ovo povećati rejting na Kosovu, a ovo je takođe i trka za neke političke poene”, rekao je Ljajić.

Pročitajte još:

 

is_sponsored
0
FOTO PRICHA
Off
slika_video_zamjena
Off

Komentari