2
min read
A- A+
Pročitano

Čijapas - blizanac Crne Gore u Meksiku

11/10/2018 - 12:20
Autor:Bogdan Varagić
1638 pregleda

Meksiko je trinaesta najveća država na svijetu, treća najveća u Sjevernoj Americi i druga najveća država u kojoj se govori španski jezik. Interno je podijeljen na 32 federalne jedinice; glavni grad Meksiko Siti i 31 saveznu državu. Jedna od njih, Čijapas, oblikom izuzetno podsjeća na Crnu Goru.

mapa

Foto: Geo-Mexico/Encyclopedia Britannica

Čijapas se nalazi na krajnjem jugu Meksika, tik uz granicu sa Gvatemalom. Susjedne meksičke države su Oaksaka, Verakruz i Tabasko (koji je pozajmio ime čuvenom ljutom sosu). Na jugozapadu Čijapas ima dugačku obalu na Pacifičkom okeanu.

Na političkim mapama regiona, Čijapas oblikom podsjeća na iskošeni romb, ili - što bi primijetio iskusan kartaroš - na oznaku za karo boju u kartama. Baš kao i Crna Gora.

Geografski se odlikuje visokim i nepristupačnim planinama, gustim šumama koje su većim dijelom neprohodne, klisurama koje kao da su zajedničkim snagama klesali Mikelanđelo i Bruneleski, rijekama koje rezbare monolit džungle i jezerima azurno plave boje.

cascadas
Foto: Chiapas TuristaMexico

Dva jezera, La Angostura i Ciskao (Tziscao) iz mnogobrojne grupe jezera u nacionalnom parku Montebelo otprilike se nalaze na lokacijama Skadarskog i Slanog jezera u našoj državi.

Istraživanja pokazuju da su preci Olmeka porijeklom bili iz današnjeg Čijapasa, mada veći dio teritorije nije pripadao olmečkoj državi. Mnogo obimniji i očuvaniji su istorijski izvori iz perioda Maja, naročito u regionu Lakandonske prašume gdje se nalaze ostaci nekada velikih gradova Činkultika, Palenkea i Bonampaka. Čijapanci, narod po kojem će kasnije oblast dobiti naziv, doselili su se u ranom Srednjem vijeku.

Palenke
Palenke, foto: Unesco.org

Zbog dodira i miješanja više rasa i naroda (Maje, Asteci, Zoke, Čijapanci) Čijapas ima vrlo heterogen demografski sastav. Novu komponentu donijeli su španski osvajači predvođeni Ernanom Kortezom u XVI vijeku, osvajajući Astečko carstvo. Pojedina plemena pružala su otpor Špancima sve do kraja XVII vijeka.

Zbog čestih ustanaka i krvavih represalija osvajača iz Evrope, Čijapas je stekao ugled širom Centralne Amerike. Stanovništvo je najduže pružalo otpor novim stvarima i običajima koje su Španci nametnuli, pa tako i prelasku u hrišćanstvo. Ponos hrabrih čijapanskih ratnika i svijest o nekada moćnim carstvima u središnjem i južnom Meksiku nije dozvoljavala da se prihvati jaram konkvistadora.

pleme
Foto: Dorset Chiapas Solidarity

Prema Ustavu Meksika iz 1917. godine sve savezne države uživaju autonomiju, imaju svoje kongrese i ustave. No, Čijapas je imao stepen autonomije čak i u vrijeme kada je kolonijalna Španija bila na vrhuncu moći. Zato su u vrijeme rata za nezavisnost postojale tri frakcije: jedna koja je zagovarala pridruženje Meksiku, druga koja je željela prisajedinjenje Gvatemali i treća koja se zalagala za nezavisnost Čijapasa.

Prevagnula je ona prva i Čijapas je 1824. postao dio Meksika. Osma je po veličina savezna država. Siromašan resursima koji su neophodni za modernu ekonomiju i industriju, Čijapas je okrenut tradicionalnim privrednim granama - poljoprivredi, trgovini i turizmu (imaju oko 500 luksuznih hotela), koji je glavni izvor prihoda. Zvuči poznato?

 

Politički je u Čijapasu veoma uticajan i rasprostranjen pokret Zapatistička armija nacionalnog oslobođenja, nazvan po ikoni Meksičke revolucije Emilijanu Zapati - "Radije bih umro na nogama, nego živio na koljenima" - koji je od 1994. godine u stanju rata sa zvaničnom vladom Meksika.

Zapatisti ideološki pripadaju krajnjoj ljevici i kontrolišu znatan dio teritorije Čijapasa. Njihova borba je uglavnom defanzivna i poslednjih godina splasnula je na neku vrstu građanskog otpora i bunta.

EZLN
Zapatisti, foto: Latinamericanstudies.org

Sudeći po turističkim bedekerima, ljudi u Čijapasu vole jaku hranu na bazi mesa, sira i nadaleko poznatih ljutih papričica, a znaju da uživaju u alkoholnim pićima.

Čijapas ima svoj nacionalni instrument koji se zove marimba, samo što se zvuk za razliku od gusala proizvodi udaranjem po drvenim šipkama i maljicama (sigurno bi se dopao Oskaru Maceratu).

Pored neodoljivih geografskih i donekle istorijskih analogija, razlike između Čijapasa i Crne Gore svakako postoje. Čijapas je pet i po puta veći, ima devet puta više stanovnika i nema onaj krak na sjeveru što štrči gordo kao glava sokola u našoj zemlji.

zastava
Zastava Čijapasa

"Lična karta" Čijapasa:

Površina: 74.211 kvadratnih kilometara (Britanika)

Populacija: 5.218.000 stanovnika (procjena iz 2015. godine)

Glavni grad: Tukstla Gutijerez (oko 550.000 stanovnika)

Guverner: Manuel Velasko Koeljo

Pročitajte još:

 

is_sponsored
0
FOTO PRICHA
Off
slika_video_zamjena
Off

Komentari