4
min read
A- A+
Pročitano

Dogovor Vučića i Tačija do kraja godine: Podjela Kosova u zamjenu za priznanje nezavisnosti?

08/11/2018 - 12:35
Autor:Bogdan Varagić
1518 pregleda

Razmotavanje kosovskog čvora između Beograda i Prištine glavna je tema balkanske politike i na regionalnoj i na međunarodnoj sceni, sa posebnim fokusom u ovoj godini. Sudeći po povjerljivom izvještaju člana Evropskog savjeta za spoljne poslove od razmjene teritorija nema ništa, već se pregovara o podjeli Kosova.

EU External Action, Twitter

Foto: EU External Action/Twitter

Prema tom planu Srbija bi povratila suverenitet na sjeveru Kosova gdje većinski živi srpsko stanovništvo, a zauzvrat bi Beograd priznao Kosovo.

To piše u privatnom i povjerljivom izvještaju diplomate Roberta Kupera, koji je bio posrednik u toku tehničkih pregovora Srbije i Kosova tokom 2011. i 2012. godine, a danas je član Evropskog savjeta za spoljne poslove. Kuper je učestvovao na Beogradskom bezbjednosnom forumu 17. i 18. oktobra i tom prilikom obavio je razgovore sa direktorom Kancelarije za Kosovo i Metohiju Markom Đurićem, šeficom pregovaračkog tima Srbije o pristupanju Evropskoj uniji Tanjom Miščević, predsjednicom Beogradskog fonda za političku izuzetnost Sonjom Liht, ambasadorima i još nekim srpskim zvaničnicima.

Izvještaj je napisan nakon posjete Beogradu, a do ovog povjerljivog dokumenta došao je kosovski list "Gazeta ekspres", poznat po istraživačkom novinarstvu. U njemu se navodi da dvojica predsjednika, Aleksandar Vučić i Hašim Tači, ne pregovaraju o razmjeni teritorija, već o podjeli po principu sjever Kosova za priznanje nezavisnosti.

Robert
Robert Kuper, foto: Belgrade Security Forum/Flickr

Iako se ne precizira po kojim linijama bi podjela bila izvršena, jasno je da su u pitanju oblasti sjeverno od rijeke Ibar, odnosno opštine Zubin Potok, Zvečan, Leposavić i Sjeverna Mitrovica u kojima većinu stanovništva čine Srbi. Ključni akter eventualnog sporazuma su Sjedinjene Američke Države, koje su donekle izmijenile tvrdokorni stav o nepovredivosti granica pod predsjednikom Donaldom Trampom, a to je u avgustu potvrdio i njegov savjetnik za nacionalnu bezbjednost Džon Bolton rekavši da SAD ne isključuju teritorijalne korekcije. 

U pomalo morbidnom tumačenju jedan kosovski funkcioner podržao je ljetos ideju rekavši da "sjeverno od Ibra nema albanskih grobova". Ogroman problem Srbije u slučaju razmjene teritorija po kojoj bi Preševska dolina bila priključena Kosovu bio bi prekid Koridora 10 koji je spaja sa Makedonijom i Grčkom, a time posredno sa Egejskim morem, zbog čega je ta opcija odbačena.

Kuper piše u izvještaju da Aleksandar Vučić smatra rješavanje kosovskog pitanja prioritetom, važnijim od pitanja vladavine prava i izgradnje demokratije u Srbiji.

"On zamišlja da Brisel želi herojskog balkanskog političara koji će obaviti geopolitičke dogovore, mada bi EU u stvarnosti više željela predvidljivu, dobro vođenu državu koja vodi brigu o sopstvenim interesima i gradi dobre odnose sa komšijama", napisao je Kuper, dodajući da je moto "stabilnost ispred demokratije" popularan i među balkanskim i među međunarodnim partnerima.

Kuper

Kako je stav Vašingtona omekšao, srpski zvaničnici vrše diplomatsku ofanzivu u članicama Evropske unije, a ključna je Njemačka. Kancelarka Angela Merkel protivi se korekciji granica, ali s obzirom na njenu poljuljanu poziciju unutar same Njemačke, vjerovatno bi se saglasila sa sporazumom ukoliko do njega dođe i ukoliko ga podrže SAD. Takođe, iz same EU mogla su se čuti mišljenja da do sporazuma mora doći, čak i po cijenu podjele.

Dodatni dokaz podrške Vašingtona postizanju dogovora stigao je u toku pomenutog Beogradskog bezbjednosnog foruma kada je zamjenik pomoćnika državnog sekretara Metju Palmer kazao da zamrznuti konflikt predstavlja opasnost po stabilnost regiona.

Sve strane zabrinute su za očuvanje mira i bezbjednosti na trusnom Balkanu. Dogovor u Prespi Makedonije i Grčke oko naziva nekadašnje jugoslovenske republike utabao je put trajnoj stabilnosti, a eventualno istorijsko pomirenje Srba i kosovskih Albanaca imalo bi još veći značaj i pozitivan uticaj na sve zemlje na zapadnom Balkanu. Zbog toga su velike sile spremne da pokušaju i riskantan potez kakav je korekcija granica, uz jasnu naznaku da je to presedan koji vodi uspostavljanju mira.

snapshot

Kuper napominje da će se Vučić i Tači suočiti sa mnogim problemima ukoliko postignu dogovor, naročito kosovski predsjednik koji nema širu podršku naroda niti političkih partija. Mnogi se plaše domino efekta i izazivanja sličnih zahtjeva za etničkim granicama npr. u Bosni i Hercegovini i Makedoniji. 

Ideja podjele u Srbiji uživa oko 40 procenata podrške, ali Vlada Srbije smatra da referendum ne bi propao kao u Makedoniji, naročito kad se uzme u obzir koliku podršku birača ima vladajuća Srpska napredna stranka, kao i stav ministra Ivice Dačića i njegove Socijalističke partije Srbije u prilog podjeli.

Vučić se, smatra Kuper, uzda u pobjedu nacionalističkih i populističkih partija u Evropskom parlamentu, koje bi po prirodi stvari imale više razumijevanja za podjelu po etničkim linijama.

preporuke

Navodno će Vučić i Tači do kraja 2018. godine objaviti postizanje sporazuma, a detalji će biti utanačeni do izbora za Evropski parlament narednog proljeća.

Robert Kuper, iza kojeg je bogata diplomatska i poslovna karijera sa misijama u Japanu, Zapadnoj Njemačkoj, Avganistanu, Savjetu EU, Banci Engleske, Mjanmaru, u preporukama navodi da bi Federika Mogerini trebala da uvrsti pregovore Srbije i Kosova na agendu Savjeta za spoljne poslove, da EU ohrabruje solucije koje su legitimne i koje bi učvrstile stabilnost regiona, ali i da se pripremi za mogućnost propadanja pregovora o korekciji granica tako što će ponuditi alternativne planove.

Aleksandar Vučić i Hašim Tači sastaće se danas u Briselu uz posredovanje šefice evropske diplomatije Federike Mogerini, a novi sastanak moguć je u Parizu na proslavi stogodišnjice potpisivanja primirja u Prvom svjetskom ratu.

SPC protiv podjele Kosova i priznanja nezavisnosti

Sabor Srpske pravoslavne crkve na prvom redovnom jesenjem zasjedanju nakon osam godina održanom u utorak, 6. novembra, potvrdio je stav o Kosovu - ni podjela, ni nezavisnost.

Vladika raško-prizrenski Teodosije podnio je izvještaj o stanju u Eparhiji, odnosno na Kosovu i Metohiji i o teškoj situaciji koja je posledica čestih napada na preostale Srbe južno od Ibra.

"Episkop je prenio i da je narod južno od Ibra uznemiren, jer do enklava dolaze različite priče o daljoj sudbini prostora izvan sjevernog dijela Kosova", prenio je Blic.

Učesnici Sabora SPC apelovali su na srpske državnike da ne smiju nikada da daju saglasnost na otuđenje Kosova i Metohije "jer ono što se silom uzme, to se i vrati, ono što se pokloni nekome, to je za svagda izgubljeno", što Srbi i Srbija ne smiju dozvoliti.

Pročitajte još:

 

is_sponsored
0
FOTO PRICHA
Off
slika_video_zamjena
Off

Komentari