2
min read
A- A+
Pročitano

FOS priča: „Građani opravdano bijesni, smrtna kazna nije rješenje“

07/02/2018 - 7:00
Autor:Danilo Ajković
3920 pregleda

Posljednje izvršene smrtne kazne u Saveznoj Republici Jugoslaviji i u Crnoj Gori izvršene su zbog ubistva djece. U SRJ je zbog ubistva djevojčice posljednja smrtna kazna izvršena nad Johanom Drozdekom u Somboru 1992. godine, a u Crnoj Gori 29. januara 1982. nad Dragišom Ristićem, osuđenim za silovanje i ubistvo maloljetne djevojčice. 
 

Ilustracija

Ilustracija

Trideset šest godina kasnije, u Crnoj Gori nakon slučaja ubistva dječaka od godinu i tri mjeseca, za šta je osumnjičen njegov očuh, javnost je ponovo šokirana. Mnogi komentarišu da treba ponovo uvesti smrtnu kaznu.

Viktimolog Selman Adžović u razgovoru za FOS kaže da je normalna pojava da ljudi doživljavaju traumu usljed viktimizacije drugih, a to je posebno naglašeno kada su djeca žrtve gnusnih zločina. 

„Istraživanja iz zemalja zapadne Evrope i SAD-a redovno bilježe povećan stepen bijesa opšte javnosti uslijed širenja fame o zločinima na štetu najmlađih, što se manifestuje pozivima na linč osumnjičenih, rigorozno kažnjavanje, i neizbježno – smrtnu kaznu. Iako ovakve reakcije treba razumjeti, nema racionalnog razloga da se udovolji pozivima na pooštravanje kaznene politike i uvođenje smrtne kazne“, kaže Adžović.

Selman Adžović
Adžović objašnjava da ozbiljna istraživanja ne idu u prilog zagovornicima vraćanja smrtne kazne; foto: privatna arhiva

On objašnjava da trenutna uznemirenost građana predstavlja svojevrsnu anomaliju, i stanje koje će relativno brzo proći. 

„Ne ulazeći u veoma opširnu raspravu o prednostima i manama smrtne kazne, smatram da periodi opšte nelagode i straha izazvanog ovim neljudskim činom nijesu vrijeme za ozbiljno razmatranje izmjena u kaznenoj politici jednog društva“, objašnjava Adžović odnos građana prema smrtnoj kazni u ovakvim trenucima. 

Na pitanje FOS-a, da li istraživanja pokazuju da smrtna kazna može da doprinese da ne bude ovakvih zločina ili je ona samo „satisfakcija“ uznemirenom stanovništvu, Adžović objašnjava da ozbiljna istraživanja ne idu u prilog zagovornicima vraćanja smrtne kazne. 

„Društva koja su ukinula smrtnu kaznu, i koja generalno imaju blaži kazneni sistem, bilježe veoma dobre rezultate na planu prevencije krivičnih djela, pa i najtežih zločina. Nordijske i zapadnoevropske zemlje su odličan primjer. Da li građani u Crnoj Gori inače doživljavaju satisfakciju ishodom nekog krivičnog predmeta, recimo u slučajevima kada se neki javni djelatnik ogriješio o pravila službe? Vjerovatno ne. Sudski procesi su dugi, složeni, često zamaraju javnost, i prosto ne odgovaraju potrebama opšte javnosti za efikasnom pravdom. I sa smrtnom kaznom, imam osjećaj da bi pravosuđe, kao sistem za zadovoljenje pravde, imao ozbiljne nedostatke u očima mnogih“, kaže Adžović.

Često se u javnosti može čuti da su ljudi nekad živjeli sigurnije, posebno u vrijeme SFRJ.  Da li je ovo osnovana tvrdnja i da li sudska praksa iz proteklih decenija, takođe, pamti ovakve slučajeve.

„Sigurnost o kojoj stariji govore se vjerovatno odnosi na imovinski kriminalitet koji je posljednjih decenija u procvatu - kako u učestalosti tako i u oblicima kriminala koji nekada prosto nijesu postojali. S druge strane, jedna cijenjena jugoslovenska studija je pokazala da je preko 12% ubistava izvršeno sjekirom. Teško da to zvuči kao idiličan društveni ambijent. Koga interesuje, u Crnoj Gori je vatreno oružje uvijek bilo najpopularnije sredstvo izvršenja zločina“, zaključio je Adžović u razgovoru za FOS.

 

is_sponsored
0

Komentari